ساخت اولین نرم افزار و الگوریتم هوشمند بسته بندی و حفاظت اطلاعات در دنیا توسط یك شركت ایرانی

در طراحى نرم‌‏افزار كیفیت را در اولویت قرار دهیم

منبع CNET    :

تنهادر سال 2002 ؛ 60 میلیارد دلار صرف تشخیص و ترمیم نارسایى هاى محصولات نرم افزارى شد نرم‌‏افزارها دیگر به دنیاى مهندسان و متخصصان فناورى محدود نمى‌‏شوند .

امروزه نرم‌‏افزارها به حدى در زندگى روزمره انسان‌‏ها نفوذ كرده‌‏اند كه همه آن را بخشى ثابت و عادى از جریان زندگى خود مى‌‏دانند.

از سیستم‌‏هاى پیشرفته سرگرمى‌‏هاى خانگى گرفته تا سیستم‌‏هاى پیچیده مالى و تجارى كه معاملات چند میلیاردى را در سراسر جهان سازمان‌‏دهى مى‌‏كنند، همگى با نرم‌‏افزار سر و كار دارند، به عبارت دیگر نرم‌‏افزار بخش جذایى ناپذیرى از فعالیت‌‏هاى انسان مدرن است.

این میزان وابستگى انسان‌‏ها به محصولات نرم‌‏افزارى و استفاده این دستاورد بزرگ در دنیاى الكترونیك تاثیر نارسایى‌‏هاى نرم‌‏افزارى را افزایش مى‌‏دهد. امروزه تولید كنندگان و طراحان نرم‌‏افزار با طیف گسترده‌‏اى از مخاطبان روبرو هستند كه از آنها به عنوان كاربر یاد مى‌‏شود.

این كاربرها نمى‌‏توانند وجود نارسایى در محصولات نرم‌‏افزارى را تحمل كنند, در حالى كه شخصى كه داراى دانش تخصصى است و با ویژگى‌‏هاى نرم‌‏افزار آشنا است، نواقص و كاستى‌‏ها را پدیده‌‏اى عادى تلقى مى‌‏كند. با وجود اینكه ریسك از دست دادن اعتماد مشتریان در نتیجه نارسایى‌‏هاى موجود در محصولات نرم‌‏افزارى در فضاى كنونى فناورى افزایش یافته است، شركت‌‏هایى كه در حوزه طراحى نرم‌‏افزار فعالیت مى‌‏كنند اساساً همان راه سنتى خود را مى‌‏روند.

فرایند كنونى حاكم در طراحى نرم‌‏افزار به گونه‌‏اى نیست كه با تضمین كیفیت محصول در راستاى كاهش نارسایى‌‏ها و بهبود بخشیدن تجربه كاربر از آن عمل كند. از سوى دیگر؛ فشار فزاینده بازاریابى و تلاش شركت‌‏ها براى عرضه سریع‌‏تر محصول، مهندسان را مجبور مى‌‏كند زمان كمترى را صرف طراحى محصول یا ارتقاى نسخه‌‏هاى جدید آن كنند كه این امر خود شرایط را بدتر مى‌‏كند.

عوامل مذكور باعث مى‌‏شود مجموعه‌‏اى از نارسایى‌‏ها در طراحى نرم‌‏افزار به وجود بیاید؛ هزینه‌‏هاى پشتیبانى پس از فروش افزایش یابد و سابقه بدى كه كیفیت پایین‌‏ نرم‌‏افزار بر جا مى‌‏گذارد تشدید شود.

پژوهش‌‏هاى دانشگاهى نشان مى‌‏دهد كه تنها در سال 2002 , صنعت فناورى رقم سرسام‌‏آورى معادل 60 میلیارد دلار را صرف تشخیص و ترمیم نارسایى‌‏هاى موجود در محصولات نرم‌‏افزارى كرد. شمار زیادى از شركت‌‏ها در گزارش‌‏هاى خود گفته‌‏اند حدود 50 درصد هزینه‌‏هاى طراحى نرم‌‏افزار را به تشخیص و ترمیم نارسایى‌‏هاى موجود در محصولات خود اختصاص مى‌‏دهند.

بدیهى است كه وقت آن رسیده تغییراتى بنیادین در نحوه طراحى نرم‌‏افزارها ایجاد شود تا منابع با ارزش شركت‌‏ها صرف كار مجدد بر روى محصولاتى كه مى‌‏توانست از اول با دقت بیشترى طراحى شود نگردد. آزمایش؛ مرحله‌‏اى كه در طراحى نرم‌‏افزار نادیده گرفته شده است. نتایج یك نظرسنجى از مدیران ارشد فناورى شركت‌‏هاى فروشنده نرم‌‏افزار و مدیران اطلاعات شركت‌‏هاى IT نشان مى‌‏دهد بیشتر مدیران در این مورد اجماع دارند كه صنعت فناورى مساله تضمین كیفیت نرم‌‏افزار را نادیده گرفته و سرمایه‌‏گذارى در این زمینه كمتر از میزان بایسته است.

این پدیده غالباً به صورت‌‏هاى زیر نمود مى‌‏كند: - شركت‌‏ها در برنامه خود یك مرحله آزمایش رسمى را در پایان چرخه طراحى نرم‌‏افزار مى‌‏گنجانند. بیشتر آزمایش‌‏هایى كه قبل از این مرحله انجام مى شود غیر رسمى و موقتى است و در آنها بسیار به جنبه‌‏هاى مهندسى توجه مى‌‏شود تا شرایط و نیازهاى كاربر. - بعضى از آزمایش‌‏ها تا اواخر چرخه مهندسى نرم‌‏افزار كاملاً نادیده گرفته مى‌‏شوند، آزمایش‌‏هایى كه غالباً نادیده گرفته مى‌‏شوند از نوع White - box ( آزمایش انطباق عملكرد بازدهى نرم افزار با توجه به ساختار درونى و كد دهى آن) و تست عملكرد هستند.

این نادیده گرفتن و اهمال در آزمایش‌‏هاى لازم باعث بروز نارسایى در نرم‌‏افزار و مشكلات عملكردى در مواقعى مى‌‏شود كه به تصور مهندسان در مرحله طراحى توجه لازم به آن شده است. - نبود برنامه‌‏ریزى رسمى براى آزمایش نرم‌‏افزار؛ مشخص نبودن و ناهماهنگى روش‌‏ها و ابزار آزمایش نظیر نرم‌‏افزارهاى موجود, خدمات حرفه‌‏اى كارشناسان تست نرم‌‏افزار و چهارچوب‌‏هاى آزمایش - نبود معیارهاى رسمى سنجش كیفیت كه باعث كاهش كارایى تصمیم‌‏گیرى‌‏هاى مدیریتى مى‌‏شود.

تصور كنید شركت از یك طرف باید نرم‌‏افزار را به موقع در اختیار مشترى مهم خود قرار دهد و از طرف دیگر نیازمند سرمایه‌‏گذارى بیشتر بر روى آزمایش محصول خود است؛ حال آن كه اهداف كیفى مشخصى براى محصول خود ندارد. چنین شركتى تلاش مى‌‏كند اعتبار خود را نزد مشترى از دست ندهد؛ اما عدم وجود معیارهاى كیفى باعث مى‌‏شود مدیران این شركت در تصمیم‌‏گیرى‌‏هاى خود دچار ناتوانى و سرگردانى شوند. مهمترین پیامد اجراى یك پروژه طراحى نرم‌‏افزار كه از كاستى‌‏هاى فوق رنج مى‌‏برد این است كه تیم مهندسى اهداف كیفى را نمى‌‏شناسد و در راستاى آنها عمل نمى‌‏كند.

این امر باعث مى‌‏شود میزان سرمایه‌‏گذارى بر روى آزمایش محصول با اهداف كاربردى نرم‌‏افزار سازگار نباشد و ریسك توان نرم‌‏افزار در تامین نیازهاى كاربر افزایش یابد. الگوى برنامه‌‏ریزى كیفیت؛ سازمان‌‏هایى كه به كمك متخصصان تست نرم‌‏افزار فعالیت‌‏هاى خود را به بهترین وجه ممكن انجام مى‌‏دهند برنامه‌‏هاى عمده طراحى نرم‌‏افزار را با صرف زمان برابر براى تعیین اهداف كیفى و كاربرد محصول خود آغاز مى‌‏كنند.

در این نوع برنامه‌‏ریزى در درجه اول مجموعه‌‏اى از معیارها مشخص مى‌‏شود كه بخش‌‏هاى مهندسى, مدیریت محصول و مدیریت اجرایى مى‌‏توانند از آنها براى نظارت بر پیشرفت كیفى نرم‌‏افزار در دست طراحى كمك بگیرند. این معیارها امكان كنترل نارسایى, اندازه‌‏گیرى ریسك نارسایى‌‏ها, بسامد نارسایى‌‏ها, عملكرد و هزینه آزمایش را فراهم مى‌‏كند.

سپس, به عنوان بخشى از برنامه‌‏ریزى اولیه پروژه تیم مهندسى توجه خود را روى جنبه‌‏هاى اساسى هماهنگ كردن مدیریت آزمایش و كیفیت نظیر برنامه تست واحد, برنامه تست عملكرد, قابلیت اتوماسیون تست, برنامه تست پس‌‏رفت, فرایندهاى نظارت بر آزمایش و گزارش‌‏دهى و فرایندهاى مهندسى متمركز مى‌‏كند تا نارسایى‌‏هاى شناسایى شده را برطرف كند. این برنامه‌‏ریزى و سازمان‌‏دهى فرایند آزمایش به مدیران و مهندسان این توان را مى‌‏دهد كه در تعیین میزان سرمایه‌‏گذارى بر روى منابع آزمایش, نرم‌‏افزارهاى لازم, خدمات حرفه‌‏اى كارشناسان آزمایش نرم‌‏افزار و زیء ?ساخت با دانش و دقت بیشترى عمل كنند.

یكى از جنبه‌‏هاى كیفیت نرم‌‏افزار كه غالباً نادیده گرفته مى‌‏شود امكان ردیابى و پى‌‏گیرى نرم‌‏افزار بعد از رسیدن به دست مشترى است. داشتن ارتباط مستقیم و پیوسته با مشترى مى‌‏تواند به شركت در تشخیص و رفع سریع نواقص عملكردى محصول آن كمك كند. تیم‌‏هاى مهندسى كه بر روى كیفیت سرمایه‌‏گذارى مى‌‏كنند باید بر روى سیستم‌‏هاى ردیابى محصول نیز سرمایه‌‏گذارى كافى انجام دهند. تا بتوانند با تحلیل و بررسى نواقص, عوامل اصلى تضعیف كننده و تقویت كننده كارایى نرم‌‏افزار را شناسایى كنند.

ردیابى كارآمد به مهندسان اجازه مى‌‏دهد با تشخیص به موقع اء ? عوامل اصلى عملكرد خوب یا بد نرم‌‏افزار درس بگیرند. تیم مهندسى باید در تعیین سیستم مدیریت كیفیت چارچوب انعطاف‌‏پذیرى را ایجاد كند تا با پیشرفت پروژه متناسب با شرایط در روش‌‏ها و معیارها تغییراتى ایجاد كند. سازمان‌‏هایى كه غالباً در اجراى پروژه‌‏هاى بزرگ نرم‌‏افزارى با كیفیت بالا موفق بوده‌‏اند آنهایى هستند كه براى درسى كه از نتایج پروژه مى‌‏گیرند اهمیت خاصى داده‌‏اند.

در پایان هر پروژه حقایقى آشكار مى شود كه مى‌‏تواند در افزایش كارآیى پروژه‌‏هاى آینده شركت تاثیر به سزایى داشته باشد. تیم مدیریت اجرایى اصولاً تلاش مى‌‏كند با مرور نتایج پروژه قوانینى را براى فعالیت موفق‌‏آمیزتر در پروژه‌‏هاى آینده استخراج كند.

نتیجه‌‏گیرى؛ شركت‌‏هایى كه رویكرد كارآمدتر و آزموده‌‏ترى به مدیریت كیفیت دارند دستاوردهاى برترى خواهند داشت؛ به این معنى كه ثبات عملكرد سیستم آنها بالاتر و هزینه‌‏هاى پشتیبانى پس‌ از ‏فروش آنها پایین‌‏‌‏تر خواهد بود.

و نهایتاً این كه هر موفقیتى هزینه خاص خود را دارد. سازمان‌‏هایى كه به دنبال تغییر اساسى در مدیریت كیفیت محصولات خود هستند باید راه درازى را طى كنند و در درجه اول سرمایه‌‏گذارى‌‏هاى لازم را انجام دهند. شركت‌‏هایى كه دست به چنین سرمایه‌‏گذارى‌‏هاى مى‌‏زنند نه تنها هزینه پشتیبانى پس از فروش را كاهش مى‌‏دهند؛ بلكه مى‌‏توانند محصولات نرم‌‏افزارى جدید خود را در زمان كوتاه‌‏ترى طراحى و عرضه كنند. بدیهى است كه كاهش زمان طراحى نرم‌‏افزار مى‌‏تواند موفقیت شركت‌‏ها را در بازار رقابتى امروز تضمین كند.